کاربرد یافته هادر پرستاری………………………………. ………………………………..139
پیشنهادات براساس یافته ها………………………………………………………………140
فهرست منابع ………………………………………………………………………………….142
فهرست جداول و نمودارها
عنوان صفحه
جدول شماره1-4 : توزیع واحدهای مورد پژوهش برحسب مشخصات فردی- اجتماعی واحدهای مورد پژوهش و نوزادان آنان………………………………………………………………………………………………………………. 72
نمودار شماره 1-4 : توزیع وضعیت سبک زندگی واحدهای مورد پژوهش………………………………………. 75
نمودار شماره 2-4 : توزیع وضعیت حیطه های سبک زندگی واحدهای مورد پژوهش ……………………… 76
جدول شماره 2-4 : ارتباط سبک زندگی مادر در دوران بارداری با وزن زمان تولد نوزادان ……………….. 77
جدول شماره 3-4 : ارتباط وضعیت حیطه های سبک زندگی مادر در دوران بارداری با کم وزنی زمان تولد نوزادان …………………………………………………………………………………………………………………………………… 78
جدول شماره 4-4 : عوامل تغذیه ای (آنالیز تک متغیره) مرتبط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………………………..80
جدول شماره 5-4 : برآورد ضرایب رگرسیونی عوامل تغذیه ای (آنالیز چند متغیره) مرتبط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش بر اساس مدل لوجستیک رگرسیون چندگانه (Multiple Logestic Regression) ………………………………………………………………………………………………………………………. 82
جدول شماره 6-4 : عوامل مرتبط با فعالیت و استراحت (آنالیز تک متغیره) در ارتباط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش ………………………………………………………………………………………………… 83
جدول شماره 7-4 : برآورد ضرایب رگرسیونی عوامل مرتبط با فعالیت و استراحت (آنالیز چند متغیره) در ارتباط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش بر اساس مدل لوجستیک رگرسیون چندگانه (Multiple Logestic Regression) …………………………………………………………………………………… 84
جدول شماره 8-4 : عوامل مراقبت از خود (آنالیز تک متغیره) مرتبط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………………….. 85
جدول شماره 9-4 : برآورد ضرایب رگرسیونی عوامل مراقبت از خود (آنالیز چند متغیره) مرتبط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش بر اساس مدل لوجستیک رگرسیون چندگانه (Multiple Logestic Regression) ……………………………………………………………………………………………………… 87
جدول شماره 10-4 : عوامل مرتبط در روابط اجتماعی (آنالیز تک متغیره) در ارتباط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش ………………………………………………………………………………………………… 88
جدول شماره 11-4 : برآورد ضرایب رگرسیونی عوامل روابط اجتماعی (آنالیز چند متغیره) مرتبط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش بر اساس مدل لوجستیک رگرسیون چندگانه (Multiple Logestic Regression) ……………………………………………………………………………………………………… 90
جدول شماره 12-4 : عوامل مرتبط در نحوه مقابله با عوامل تنش زا (آنالیز تک متغیره) در ارتباط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش ………………………………………………………………………………….. 92
جدول شماره 13-4 : برآورد ضرایب رگرسیونی عوامل مرتبط در نحوه مقابله با عوامل تنش زا (آنالیز چند متغیره) مرتبط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش بر اساس مدل لوجستیک رگرسیون چندگانه (Multiple Logestic Regression) ………………………………………………………………………. 93
جدول شماره 14-4 : مقیاس شاخص های آماری وزن نوزادان واحدهای مورد پژوهش برحسب مشخصات فردی- اجتماعی واحدهای مورد پژوهش و نوزادان آنان ……………………………………………….94
جدول شماره 15-4 : توزیع وزن نوزادان واحدهای مورد پژوهش بر حسب مشخصات فردی- اجتماعی واحدهای مورد پژوهش و نوزادان آنان ………………………………………………………………………………………. 96
جدول شماره 16-4 : برآورد ضرایب رگرسیونی عوامل فردی و اجتماعی واحدهای مورد پژوهش و نوزادان آنان بر اساس مدل لوجستیک رگرسیون چندگانه (Multiple Logestic Regression) …. 101
جدول شماره 17-4 : برآورد ضرایب رگرسیونی حیطه های سبک زندگی مادران در دوران بارداری و ویژگی فردی و اجتماعی آنان ، مرتبط با وزن زمان تولد نوزادان واحدهای مورد پژوهش بر اساس مدل لوجستیک رگرسیون چندگانه (Multiple Logestic Regression) ………………………………………. 103
فصل اول

زمینه پژوهش:
وزن هنگام تولد به عنوان یک شاخص مهم بهداشت باروری و وضعیت بهداشت عمومی جامعه به شمار می آید (1). تعیین این شاخص یکی از متداول ترین و ساده ترین روش ها برای ارزیابی رشد و نیز بررسی وضعیت سلامت نوزادان یک جامعه می باشد ، زیرا وزن زمان تولد مهمترین فاکتور بقاء انسان در دوران نوزادی و یکی از عوامل پیش بینی کننده ی توانایی های جسمی و تکامل آینده ی وی می باشد (2). همچنین وزن هنگام تولد یکی از عوامل مهم تاثیرگذار در مرگ و میر نوزادان و کودکان است (3).
امروزه تولد نوزادان کم وزن1 یکی از جدی ترین مشکلات بهداشتی جهان محسوب می گردد (2). نوزادان نارس و کم وزن به دلیل شرایط خاص خود قادر به سازگاری با محیط خارج از رحم نیستند و بیشتر در معرض خطر مرگ و میر قرار دارند (4). میزان مرگ ومیر نوزادان کم وزن ، 40 برابر و نوزادان خیلی کم وزن2 ، 200 برابر ، نسبت به نوزادان تولد یافته با وزن طبیعی ، بیشتر است. در ایران نیز دو سوم مرگ ومیر نوزادان در 24 ساعت اول پس از تولد در نوزادان کم وزن اتفاق می افتد. تولد زودرس3 و تاخیر رشد داخل رحمی4 دو عامل کم وزنی نوزادان می باشد. علت اصلی کم وزنی در ایالات متحده ، تولد نوزاد نارس5 و در کشورهای در حال توسعه ، تاخیر رشد داخل رحمی است. از دو دهه گذشته ، میزان تولد نوزاد کم وزن افزایش یافته است (5). به طوری که سالانه تقریبا 20 میلیون نوزاد کم وزن در جهان متولد می شوند. بروز کم وزنی در سراسر جهان به صورت یکنواخت نیست ؛ بلکه دامنه ی آن از 4 تا 5 درصد نوزادان متولد شده در کشورهای توسعه یافته تا قریب به 50 درصد کشورهای توسعه نیافته ، متفاوت است (1). بین سال های 1984 تا 2005 درصد تولد نوزاد کم وزن 7/6 درصد تا 2/8 درصد افزایش داشته و در طی سا ل های 1980 تا 2005 تولد نوزادان خیلی کم وزن 2/1تا 5/1 درصد افزایش یافته است (5). بر طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی 95درصد تولد نوزادان کم وزن در کشورهای در حال توسعه اتفاق می افتد. این سازمان تا سال 2004 شیوع کم وزنی را در صحرای آفریقا 15درصد ؛ در خاورمیانه و آفریقای شمالی 10درصد ؛ در کشورهای شرق آسیا 10درصد ؛ در جنوب آسیا 33درصد ؛ در آمریکای لاتین 9درصد ؛ در کشورهای توسعه یافته 6درصد ؛ در کشورهای در حال توسعه 18درصد ؛ در کل جهان 17درصد و در ایران 10درصد گزارش نموده است. در مطالعه ای که در سال 1384 در رشت توسط “عدل شعار” با هدف تعیین عوامل مادری پیش بینی کننده ی کم وزنی نوزادان انجام شد ، شیوع کم وزنی را 2/5 درصد گزارش کردند (2).
کم وزنی هنگام تولد هم در کشورهای پیشرفته و هم در کشورهای در حال توسعه فشار فوق العاده ای را بر سیستم خدمات بهداشتی و افراد خانواده تحمیل می کند (1). هزینه ی دلاری منابع مورد استفاده برای مراقبت از نوزادان کم وزن ، جزء شاخص هایی جهت تعیین بار اقتصادی برای کشور است. حدود هفت درصد نوزادان کم وزن که در ایالات متحده متولد می شوند ، بیش از یک سوم هزینه ی مراقبت های بهداشتی را به خود اختصاص می دهند. اگر موردی بررسی کنیم هزینه ی نجات جان نوزادان بسیار کوچک با انجام مراقبت های ویژه خیلی اوقات از چند هزار دلار نیز فراتر رفته است. سوای زنده ماندن ، مسئله مهم دیگری که برای نوزادان کم وزن مطرح است ، کیفیت عمر آتی آنهاست (6). علیرغم زنده ماندن برخی از نوزادان بسیار کوچک تحت مراقبتهای ویژه ی طولانی و بسیار پرهزینه باز هم نتایج امیدوارکننده نیست (7) و این نوزادان کم وزن سه برابر نوزادان با وزن طبیعی دچار عوارض تکامل عصبی و ناهنجاری های مادرزادی می شوند (8). این نوزادان حتی در دوران کودکی هم به میزان بالاتری به اختلالات حرکتی ، گفتاری ، شنیداری و عدم توانایی یادگیری مبتلا می شوند (2). به طوری که احتمال بروز فلج مغزی ، عقب ماندگی ذهنی ، مرگ ناگهانی ؛ سپتی سمی و اسهال در کودکانی که کم وزن به دنیا آمده اند بیشتر است(1و5). حتی تحقیقات به عمل آمده بر روی نوجوانان نشان داده است که اختلالات روانی و رفتاری در افرادی که در هنگام تولد کم وزن بوده اند سه برابر بیشتر از دیگران است که عمده ترین آنها اختلال بیش فعالی است. کمبود مهارت های اجتماعی ، اختلالات تعاملی در ارتباط با همسالان ، کاهش سطح فعالیتهای اجتماعی و اعتماد به نفس پایین هم از دیگر موارد شایع در این گروه می باشد. نکته جالب توجه آن است که مطالعات اپیدمیولوژیک اخیر نشان می دهند که خطر بروز بیماریهای دوران میانسالی نظیر فشارخون میانسالی ، بیماری های کلیوی ، دیابت ، سکته مغزی و چاقی در افراد با سابقه ی کم وزنی زمان تولد ، بیشتر است (1و2).
بنابراین وزن زمان تولد به عنوان یکی از شاخص های مهم بهداشتی در ارزیابی مراقبت های دوران بارداری و مقیاس تعیین کننده ی سلامت نوزادان در سطح جامعه مطرح است که با روند رشد و تکامل و بقای نوزادان در آینده پیوند نزدیک دارد (1).
عوامل زیادی روی کم وزنی زمان تولد تاثیر می گذارند که از مهمترین این عوامل می توان ژنتیک ، عوامل محیطی ، جنینی ، جفتی و مادری را نام برد (2و8). در این میان عوامل مادری ، بر اساس تحقیقات به عمل آمده مهمترین وبیشترین نقش را بر وزن زمان تولد نوزادان دارد (2). عوامل مادری در دوران بارداری از قبیل سن ، شاخص توده بدنی ، عوامل اقتصادی-اجتماعی ، طبی ، فعالیت ، نوع تغذیه ، چگونگی گذراندن اوقات فراغت ، عادات سیگار کشیدن ، وضعیت نامطلوب زندگی در دوران بارداری و نحوه ی مقابله با استرس ، چگونگی استفاده از خدمات بهداشتی – درمانی و… از جمله مواردی هستند که قسمتی از سبک زندگی مادر را در دوران بارداری تشکیل می دهند و نتایج برخی از مطالعات اذعان دارند که ممکن است این عوامل با تولد نوزاد کم وزن ارتباط داشته باشند (9). همچنین شواهدی وجود دارد که رفتارهای ارتقای بهداشتی سبک زندگی6 در دوران بارداری در حفظ بهداشت زنان به منظور زایمان نوزاد سالم ضروری هستند و خطر کم وزنی زمان تولد را کاهش می دهند (10). به طوری که والت7 (2005) نیز در مطالعه خود بیان کرد که سبک زندگی مادر در دوران بارداری از عوامل مداخله کننده در تولد نوزاد کم وزن ترم است (11). متخصصان بهداشتی سبک زندگی را به عنوان یکی از عوامل مهم که روی سلامتی تاثیر می گذارد ، توصیف کرده اند (9). رفتارهای ارتقاء دهنده ی بهداشتی برای همه ی اعضای جامعه ، به ویژه برای زنان مهم است (10). چون سلامتی و پیشرفت هر جامعه ای به میزان زیادی به سلامتی زنان وابسته است حاملگی و زایمان اثر قابل توجه ای روی سلامتی و بهداشت زنان دارد و برای سلامت ملی ، شاخص مهمی به شمار می رود. از طرف دیگر سبک زندگی مادر اثر دائمی و طولانی مدت روی سلامتی مادر و کودک دارد (9). سبک زندگی در دوران بارداری رفتارهایی است که مادر باردار در ارتباط با نوع تغذیه و مواد خوراکی مصرفی ، عادات سیگار کشیدن و مصرف الکل و داروها، فعالیت های جسمی ، مراقبت حین بارداری ، روابط اجتماعی و چگونگی مقابله با عوامل تنش زا انجام می دهد (9 و 10).
همان طور که ذکر شد تغذیه جزئی از سبک زندگی می باشد ، نیازهای تغذیه ای طی حاملگی افزایش می یابد که نشان دهنده ی نیازهای جنین برای رشد ، و نیازهای فیزیولوژیک مادر هستند (12). رژیم غذایی نامناسب و ناکافی در این دوران بر سلامتی مادر و وزن هنگام تولد نوزاد ، تاثیر منفی می گذارد. بنابراین رژیم غذایی مناسب ، تامین کننده ی انرژی برای مادر است و ارتباط مثبت خطی میان وزن گیری مادر و نوزاد وجود دارد (13). در یک خانم با وزن متوسط یا پایین ، عدم افزایش وزن در طول بارداری می تواند سبب محدودیت رشد جنین شود. به خصوص عدم افزایش وزن در سه ماهه ی دوم ، ارتباط محکمی با کاهش وزن هنگام تولد نشان می دهد. محدودیت کالری روی رشد جنین تاثیر سوء دارد و میانگین وزن نوزاد را کاهش می دهد (7). اخیرا متخصصان تغذیه بیان می کنند که رژیم پرکالری و پرپروتئین رشد و تکامل جنین را افزایش می دهد. در بعضی مطالعات دیده شده ، افرادی که بیش از 20% رژیم غذایی آنان در دوران بارداری فقط پروتئین بوده است نوزادان کم وزن به دنیا آورده اند که می توان نتیجه گرفت رژیم بیش از حد پروتئین می تواند مضر باشد (14). اما در مطالعه ای که سوکو و همکاران8 (2006) انجام دادند پی بردند: مادرانی که در دوران بارداری بیشتر گوشت و سبزیجات مصرف می کنند ، نوزادانی با وزن طبیعی به دنیا می آورند و بر عکس مصرف بیش از حد مواد شیرین در دوران بارداری با تولد نوزاد کم وزن ارتباط مثبت دارد (15). صحتی و همکاران (2007) نیز بیان کردند که تغذیه به عنوان قسمتی از سبک زندگی بر وزن زمان تولد موثر است (005/0>p) (9). عدل شعار و همکاران نیز (1384) بیان کردند که مصرف کم میوه بر کم وزنی زمان تولد نوزاد تاثیر دارد (2). به همین دلیل پیشنهاد می شود که زنان باردار از همه نوع مواد غذایی در حد متعادل استفاده کنند (14).
فعالیت بدنی عامل تعیین کننده ی دیگر ، در سبک زندگی می باشد (12). فعالیت بدنی زیاد و همچنین کارهای سنگین فیزیکی ، نوزاد را در معرض خطر کم وزنی زمان تولد قرار می دهد و گزارش شده است زنانی که در مزارع کار سنگین می کردند میزان تولد نوزادان کم وزن در آنها هفت برابر بیشتر بوده است (7). وین گساخون و همکاران9 (2010) نیز در مطالعه خود به این نتیجه رسیدند که کار جسمانی شدید در دوران بارداری با کم وزنی زمان تولد ارتباط دارد (16). ولی صحتی و همکاران (2004) در مطالعه خود ، بین فعالیت جسمانی در دوران بارداری و تولد نوزاد کم وزن ارتباطی پیدا نکردند (9) عدل شعار و همکاران (1384) و ریمی و همکاران (2006) نیز ارتباطی بین کار جسمانی سخت (شغل کارگری مادر در دوران بارداری) و تولد نوزاد کم وزن پیدا نکردند (2و17).
روابط اجتماعی به معنی چگونگی برقراری ارتباط با دیگران و برخورداری از حمایت های اجتماعی می باشد (9). وضعیت اجتماعی مادر و محیط مناسبی که در پیرامون وی قرار دارد تاثیر قابل توجهی بر وزن کودک دارد (7). سلامت بعد اجتماعی بیانگر سازگاری درونی فرد و تطابق فرد با سایر افراد اجتماع و دنیای پیرامون وی می باشد ، انسان موجودی اجتماعی است و تماس با دیگران برای سلامتی جسمی و روانی او ضروری است ، روابط ضعیف می تواند منبع فشار روانی و روابط خوب منبع کمال و شکوفایی باشد (16).
مراقبت های بهداشتی در دوران بارداری ، بدون شک برای سلامت جسمانی و روحی مادر و کودک او بسیار مفید خواهد بود. مادرانی که در انجام مراقبت های بهداشتی خود درگیر می شوند ، به تغذیه ، فعالیت و استراحت خود توجه دارند و الکل و مواد مخدر مصرف نمی کنند ، از این طریق راه امنی را برای خود و نوزادشان در پیش گرفته اند (10) و همچنین با انجام چنین مراقبت هایی ، بسیاری از بیماری های اکتسابی و ناهنجاری ها را می توان زودتر تشخیص داد ، اقدامات مناسب برای رفع یا کاهش آثار مخرب آنها به انجام رساند ، میزان تولد نوزادان کم وزن را کاهش داد و حتی با چنین مداخلاتی می توان وزن زمان تولد را افزایش داد و از تولد نوزاد پره ترم پیشگیری نمود (18). وین گساخون و همکاران (2010) نیز تاکید کردند که بهداشت ضعیف مادر در دوران بارداری با تولد نوزاد کم وزن ارتباط دارد (19). اما صحتی و همکاران (2007) ارتباطی بین مراقبت از خود در دوران بارداری با تولد نوزاد کم وزن پیدا نکردند (9).
یکی از علل عمده ی تولد نوزادان پره ترم و کم وزن ، استرس های روانی می باشد (20). استرس هایی که زنان در دوران بارداری با آنها روبه رو می شوند از قبیل فشار کاری ، داشتن نقش های چندگانه ، عدم حمایت اطرافیان و… که اگر به طور موثر کنترل نشوند ممکن است منجر به پیامدهای زیان آور شوند (10). همچنین مطالعه ای در زنان سوئدی نشان داد که کمبود حمایت روانی اجتماعی ، خطر تولد نوزاد کم وزن را افزایش می دهد (7). به علاوه مطالعاتی وجود دارد که نشان می دهد با برطرف شدن استرس های محیطی و بهبود کیفیت زندگی ، پیامدهای حاصل از بارداری نیز بهبود یافته است (21). استرس های مزمن اثر منفی روی سیستم ایمنی دارد ، و این استرس هایی که منجر به ضعف سیستم ایمنی می شود ممکن است نقش کمک کننده ای در عدم رشد جنین داشته باشند. به طوری که بوردرز و همکاران10 (2007) بیان کردند که 3/13 درصد از زنان خانواده های کم درآمد که با استرس های مزمن روانی روبه رو بودند نوزادان کم وزن به دنیا آورده اند (20).
اگرچه خدمات بهداشت مادر و کودک11 به طور گسترده ای افزایش یافته است ، اما زنان در دوران بارداری هنوز با مشکلات بهداشتی زیادی روبه رو هستند که زندگی آنان را در معرض خطر قرار می دهد (10). از آنجایی که پرستاران جایگاه خاصی در زمینه های مختلف بهداشتی ، اجتماعی و نقش مهمی در امر آموزش و شناساندن عوامل پیش بینی کننده به مادران در تولد نوزاد کم وزن دارند (2) و با توجه به اینکه شواهدی در ارتباط با وابستگی مرگ و میر مادران ، کم وزنی زمان تولد و سایر مشکلات با سبک زندگی در دوران بارداری وجود دارد ، بعلاوه آموزش بهداشت و خدمات ارتقاء بهداشت برای زنان در یک شیوه سازمان یافته و فراگیر جهت بهبود سبک زندگی فراهم نشده است (10) تعیین عوامل موثر در سلامتی زنان و به ویژه کم وزنی زمان تولد ، جهت طراحی راهکارهایی برای برنامه ریزی و اجرای مداخلات مناسب در ارتقاء بهداشت به پرستاران و دست اندرکاران بهداشتی کمک خواهد کرد که هرچه بیشتر و بهتر در زمینه ی ارتقاء بهداشت مادر و کودک مثمر ثمر باشد (22) ، ارزیابی صحیح و مناسب رفتارهای ارتقاء بهداشتی در میان زنان برای پرستاران و حرفه های بهداشتی به منظور ارتقاء ، برنامه ریزی ، و ایفای مداخلات ویژه فرهنگی ضروری است (10). از آنجایی که فرهنگ و ارزش ها به درک سلامت شکل می دهند و فرهنگ هر جامعه ای از جمله عواملی است که روی سبک زندگی تاثیر می گذارد ، از طرفی سبک زندگی اثر دائمی و طولانی مدت روی سلامت مادر و کودک دارد (9) و با توجه به آمار 2/5 درصدی از تولد نوزادان کم وزن در گیلان که پیامدهای کوتاه مدت و طولانی مدتی را برای سلامتی کودک به دنبال دارد این هشدار را می دهد که باید فعالیت هایی در زمینه کاهش میزان تولد نوزاد کم وزن و بهبود سلامتی مادر در دوران باروری انجام شود و از آنجایی که تاکنون پژوهشی در زمینه سبک زندگی زنان گیلانی در دوران بارداری و ارتباط آن با وزن تولد نوزادان آنان صورت نگرفته است و با توجه به نتایج متفاوت در مطالعات انجام شده در این زمینه ، پژوهشگر بر آن شد تا تحقیقی را با هدف تعیین ارتباط سبک زندگی مادران با وزن زمان تولد نوزادان آنان در مراکز بهداشتی شهر رشت انجام دهد ، تا با یافتن عوامل مرتبط با وزن زمان تولد و ارائه آن به سازمان های زی ربط زمینه ای را جهت آموزش مادران و توجه به عوامل موثر در کم وزنی نوزادان در جهت کاهش تولد نوزادان کم وزن و پیشگیری از عواقب بعدی فراهم نماید.
اهداف پژوهش:
هدف کلی: تعیین ارتباط سبک زندگی مادران در دوران بارداری با کم وزنی بدو تولد نوزادان ترم در مراکز بهداشتی – درمانی شهر رشت در سال 1389
اهداف ویژه:
1- تعیین وضعیت سبک زندگی مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی – درمانی شهر رشت
1-1- تعیین وضعیت تغذیه ای مادران در دوران بارداری
2-1- تعیین وضعیت فعالیت و استراحت مادران در دوران بارداری
3-1- تعیین وضعیت مراقبت از خود مادران در دوران بارداری
4-1- تعیین وضعیت روابط اجتماعی مادران در دوران بارداری
5-1- تعیین نحوه ی مقابله با استرس در دوران بارداری
2- تعیین ارتباط بین سبک زندگی مادران و ویژگی های فردی و اجتماعی آنان در دوران بارداری با کم وزنی بدو تولد نوزادان ترم
سوالات پژوهش :
1- وضعیت سبک زندگی مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی – درمانی شهر رشت چگونه است؟
1-1- وضعیت تغذیه ای مادران در دوران بارداری چگونه است؟
2-1- وضعیت فعالیت و استراحت مادران در دوران بارداری چگونه است؟
3-1- وضعیت مراقبت از خود مادران در دوران بارداری چگونه است؟
4-1- وضعیت روابط اجتماعی مادران در دوران بارداری چگونه است؟
5-1- نحوه ی مقابله با استرس در دوران بارداری چگونه است؟
2- شدت ارتباط سبک زندگی مادران در دوران بارداری و ویژگی های فردی و اجتماعی آنان با کم وزنی بدو تولد نوزادان ترم به چه میزان می باشد؟
فرضیه پژوهش :
سبک زندگی مادران در دوران بارداری با کم وزنی بدو تولد نوزادان ترم ارتباط دارد.
تعریف واژه ها:
تعریف نظری سبک زندگی:
سبک زندگی ، رفتار زندگی فردی و یکی از عوامل مهمی است که روی سلامت فرد تاثیر می گذارد و به ارزش های اجتماعی ، دیدگاه و فعالیت افراد برمی گردد و در واقع رفتارهایی است که افراد در ارتباط با نوع تغذیه و مصرف مواد غذایی ، چگونگی گذراندن اوقات فراغت ، عادات سیگارکشیدن ، فعالیت های جسمانی ، رفتارهای اجتماعی و چگونگی استفاده از خدمات بهداشتی و درمانی انجام می دهند (9).
تعریف نظری سبک زندگی مادران باردار :
سبک زندگی در دوران بارداری رفتارهایی است که مادر باردار در ارتباط با نوع تغذیه و مواد مصرفی ، عادات سیگار کشیدن ، مصرف الکل و داروها، فعالیت های جسمی ، مراقبت از خود ، روابط اجتماعی و چگونگی مقابله با عوامل تنش زا انجام می دهد (9و10).
تعریف عملی سبک زندگی مادران باردار :
منظور از سبک زندگی مادران باردار ، مجموع نمراتی است که از پاسخگویی واحدهای مورد پژوهش به سؤالات پرسشنامه چند بعدی (نوع تغذیه ، نحوه فعالیت و استراحت ، مراقبت از خود ، روابط اجتماعی و نحوه مقابله با عوامل تنش زا) بر اساس مقیاس 4 گزینه ای لیکرت کسب می کنند. حداکثر نمره ی این پرسشنامه 248 و حداقل نمره 62 می باشد.
تعریف نظری و عملی کم وزنی بدو تولد نوزادان ترم :
منظور از نوزادان کم وزن ترم ، نوزادانی است که سن داخل رحمی 42-38 هفته داشته باشند و وزن هنگام تولد آنان 2500 گرم یا کمتر باشد (23).
تعریف نظری تغذیه در دوران بارداری :
مصرف مواد غذایی در دوران بارداری که تامین کننده ی انرژی برای مادر و جنین است و شامل انواع مواد غذایی ، مکمل ها و مواد معدنی می باشد که در این دوران برای رشد جنین لازم می باشد (7).
تعریف عملی تغذیه در دوران بارداری :
منظور از تغذیه در دوران بارداری، مجموع نمراتی است که واحدهای مورد پژوهش از پاسخگویی به 11 سوال مربوط به تغذیه در پرسشنامه سبک زندگی مادر باردار، کسب می کنند. حداکثر نمره ی این قسمت 44 و حداقل نمره 11 می باشد.
تعریف نظری فعالیت و استراحت در دوران بارداری :
فعالیت جسمانی ، میزان توانایی زنان برای پیگیری الگوهای ورزشی منظم است که این خود تناسب جسمی ، وضعیت روانی و اجتماعی و حس قدرت را در دوران بارداری ارتقاء می دهد (10) و شامل فعالیت های روزانه ، برنامه ورزشی ، شدت و نوع فعالیت و نحوه ی قرارگیری بدن در زمان کار و استراحت در دوران بارداری می باشد (12).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

تعریف عملی فعالیت و استراحت در دوران بارداری :
فعالیت و استراحت در دوران بارداری ، مجموع نمراتی است که واحدهای مورد پژوهش از پاسخگویی به 10 سوال مربوط به فعالیت و استراحت در پرسشنامه سبک زندگی مادر باردار، کسب می کنند. حداکثر نمره ی این قسمت 40 و حداقل نمره 10 می باشد.
تعریف نظری مراقبت از خود در دوران بارداری :
مراقبت از خود در دوران بارداری عبارت است از اصول و برنامه های مراقبتی ، به طوری که شرایطی فراهم شود که منجر به پیامدهای مطلوب بالینی شود (24) به عبارت دیگر انجام کارهایی در دوران بارداری (از قبیل انجام آزمایش های معمول دوران بارداری ، پرهیز از تماس با مواد شیمیایی آسیب رسان و دخانیات ، اجتناب از بلند کردن اشیاء سنگین ، خودداری از تماس با بیماران مبتلا به بیماری های واگیردار ، ارتقاء آگاهی ها در زمینه سلامت مادر و کودک و … که زن باردار را قادر به پشت سر گذاردن بارداری و زایمان با حداقل خطر می نماید (7).
تعریف عملی مراقبت از خود در دوران بارداری :
در این پژوهش منظور ، مجموع نمراتی است که واحدهای مورد پژوهش از پاسخگویی به 17 سوال مربوط به مراقبت از خود در پرسشنامه ی سبک زندگی مادر باردار کسب می کنند. حداکثر نمره ی این قسمت 68 و حداقل نمره 17 می باشد.
تعریف نظری روابط اجتماعی در دوران بارداری :
روابط اجتماعی به معنای چگونگی برقراری ارتباط با دیگران و برخورداری از حمایت های اجتماعی می باشد (9).
تعریف عملی روابط اجتماعی در دوران بارداری :
در این پژوهش ، مجموع نمراتی است که واحدهای مورد پژوهش از پاسخگویی به 10 سوال مربوط به روابط اجتماعی در پرسشنامه ی سبک زندگی مادر باردار کسب می کنند. حداکثر نمره ی این قسمت 40 و حداقل نمره 10 می باشد.
تعریف نظری نحوه ی مقابله با استرس در دوران بارداری :
فعالیت هایی از قبیل راه رفتن ، ورزش کردن ، فعالیت های خارج از منزل ، عبادت کردن و… که در هنگام مواجهه با استرس به فرد کمک کرده و از پیامدهای نامطلوب استرس در بارداری جلوگیری می کنند (12).
تعریف عملی نحوه ی مقابله با استرس در دوران بارداری :
نحوه ی مقابله با استرس در این پژوهش ، ، مجموع نمراتی است که واحدهای مورد پژوهش از پاسخگویی به 14 سوال مربوط به عوامل تنش زا در پرسشنامه ی سبک زندگی مادر باردار کسب می کنند. حداکثر نمره این قسمت 56 و حداقل نمره 14 می باشد.
پیش فرض های پژوهش:
1- رشد و تکامل انسان یک جریان مداوم است که قبل از تولد آغاز می شود (2).
2- یکی از شاخص های رشد کودک ، بررسی وزن کودک می باشد (23).
3- وزن هنگام تولد به عنوان یک شاخص مهم بهداشت باروری و وضعیت بهداشت عمومی جامعه به شمار می آید (1).
4- وزن هنگام تولد یکی از عوامل مهم تاثیرگذار بر مرگ و میر نوزادان و کودکان است (3).
5- امروزه تولد نوزادان کم وزن یکی از جدی ترین مشکلات بهداشتی جهان محسوب می گردد (2).
6- شناسایی عوامل مؤثر بر کم وزنی نوزاد یکی از مهمترین راههای کاهش مرگ ومیر نوزادان است (1).
7- عوامل مادری مهمترین و بیشترین نقش را بر وزن زمان تولد نوزادان دارند (2).
8- سبک زندگی مادر در دوران بارداری می تواند روی رشد جنین نقش تعیین کننده ای داشته باشد (25).
9- ارتقاء رفتارهای بهداشتی سبک زندگی در دوران بارداری خطر کم وزنی زمان تولد را کاهش می دهند (10).
محدودیت های پژوهش:

1. وضعیت روحی و روانی واحدهای مورد پژوهش در زمان پر کردن پرسشنامه
2. احتمال وجود بیماری در نوزاد ، که تا زمان پرکردن پرسشنامه هنوز تشخیص داده نشده باشد.
3. مسائل فرهنگی مانند احتمال عدم پاسخ درست در مورد مصرف سیگار ، الکل و مواد مخدر در دوران بارداری
که خارج از کنترل پرسشگر می باشد.
فصل دوم


پاسخ دهید